السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / حسينى قمى)
17
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
7 - ابراهيم بن محمد ثقفى ( ؟ - 290 ق ) ابو اسحاق ابراهيم ثقفى كوفى اصفهانى از شيعيان عالم و صاحب تاليف قرن سوم هجرى است . ابو الفرج محمد بن اسحاق معروف به ابن نديم در كتاب فهرست او را از ثقات علماء و مصنفين معرفى كرده است . شيخ طوسى در كتاب الفهرست ، اصل او را كوفى دانسته و براى او مصنفات زيادى نقل كرده است . ابراهيم ثقفى از احفاد سعيد بن مسعود ، عموى مختار ثقفى است كه امير المؤمنين عليه السلام او را والى مداين كرده است و در زمان امام حسن عليه السلام نيز والى بود . هنگامى كه جراح بن سنان در مظلم ساباط مداين امام حسن عليه السلام را زخمى كرد امام عليه السلام بر سعيد بن مسعود وارد شد و او طبيب آورد تا زخم امام عليه السلام را مداوا كند . تأليفات وى : 1 - المغازى 2 - الغارات 3 - المعرفة 4 - الجامع الكبير فى الفقه 8 - محمد بن حسن بن فروخ صفار ( ؟ - 290 ق ) از ياران باوفاى امام حسن عسكرى عليه السلام و چهرهاى سرشناس و محدثى توانمند . وى را مىتوان از بزرگان روايت شيعه در قرن سوم هجرى دانست . در آن زمان كه خفقان و ظلم همهجاگير و امام حسن عسكرى عليه السلام در منطقهء نظامى تحت نظارت و مراقبت بود ، محمد بن حسن بن صفار از طريق نوشتن نامههاى خصوصى و به شكل مخفيانه ، خود را به حضرت امام عليه السلام نزديك كرد و بدين ترتيب شيعيان را از نور وجود ايشان عليه السلام بهرهمند ساخت . وى در قم يكى از چهرههاى نامور شيعه بود كه با حفظ و نقل روايت ، خدمت بزرگى به جهان تشيع كرد و بزرگانى چون كلينى ، شيخ طوسى ، علامه حلّى و . . . دربارهء او بسيار گفته و نگاشتهاند . محمد بن حسن صفار در شهر قم به خاك سپرده شده است .